Vẫn đương đọc Phan Khôi

1. Trong cuốn Tác phẩm đăng báo 1930 có mấy bài về Phép làm văn. Lướt qua mục lục thấy Phan Khôi chia bài viết của mình theo cách sử dụng các loại từ như quán từ, đợi danh từ, động từ, tôi đã rất thích. Không nhịn được nên mở thẳng qua phần này mà đọc trước, quả nhiên hữu ích. Tiếc là chỉ thấy đề cập đến vài chủ điểm chứ không phải là một hệ thống hoàn chình.


2. Ở đây chép lại biểu quán từ của Phan Khôi bởi thấy nó rất rõ ràng và đắc dụng.

Quán từ: 
* Về cách chỉ nghĩa
- số một:    + Xác chỉ: cái 
                 + Phiếm chỉ: một
- số nhiều   + Xác chỉ: các
                 + Phiếm chỉ: những
* Về cách cử loại
- số một    + Đơn cử: mỗi
- số nhiều  + Toàn cử: mọi
                + Thiên cử: mỗi


Theo Phan Khôi giải thích, quán từ, theo tiếng Pháp là article, là chữ dùng đặt trên danh từ. Chữ "quán" nghĩa là "trùm". Quán từ là chữ trùm lên danh từ. Quán từ chia làm hai hạng: chỉ nghĩa (để tỏ ra danh từ là xác định hay không xác định - về chất) và cử loại (về lượng).




3.Nhỏ lớn đi học ngoại ngữ, thầy cô đều rất chú trọng phần văn phạm. Càng học tôi càng thấy nó hệ thống tuyệt vời, chặt chẽ, hoàn chỉnh. Mà bởi được như thế mới có thể sinh ra kiểu học văn phạm phân tích, đọc câu nào, thấy chữ gì cũng phải nói ra cho được là tại sao nó đứng ở đây, sao lại chia ở thể này.

Nghĩ lại khi học môn Tiếng Việt cứ nghe bảo phong ba bão táp không bằng ngữ pháp Việt Nam. Giờ mới thấy bão táp là bởi nó lộn xộn, không được hệ thống khoa học, mà lũ học trò chúng tôi cũng hết sức hời hợt vì ỷ rằng đó là thứ tiếng mẹ đẻ của mình. Chuyện dùng từ gì, nói ra sao đều hết sức ấm ớ, tùy tiện. Đơn cử hai chữ "các" và "những" mà PK đề cập ở trên, trước giờ có được bao nhiêu người hiểu rõ mà phân biệt hay toàn qua loa bảo là dùng theo bản năng.


4. Haizz, thiệt tình. Nghĩ lại thấy buồn, vừa buồn mình mà cũng buồn cho cả nhiều người.